วัฒนธรรมปิดกั้นการแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ
การแสดงความคิดเห็น เป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาองค์กร แต่ในหลายที่ทำงานกลับมีวัฒนธรรมที่ไม่เปิดรับฟัง หรือแสดงออกว่าไม่เห็นด้วยคือความผิด การปิดกั้นนี้อาจไม่ได้แสดงออกอย่างโจ่งแจ้ง แต่เกิดขึ้นในรูปแบบที่แนบเนียน เช่น ทำให้รู้สึกผิดเมื่อตั้งคำถาม หรือเพิกเฉยต่อข้อเสนอแนะ จนพนักงานค่อย ๆ เลือกที่จะเงียบ
เมื่อการพูดกลายเป็นความเสี่ยง คนเก่งก็เริ่มเลือก “ไม่พูด”
สัญญาณของวัฒนธรรมที่ปิดกั้นความคิดเห็นมีหลายรูปแบบ:
- มีเพียงไม่กี่คนเท่านั้นที่กล้าแสดงความเห็นในที่ประชุม
- ผู้บริหารมักตอบกลับด้วยคำว่า “เราเคยทำแล้ว ไม่เวิร์ก” โดยไม่มีการเปิดรับ
- พนักงานที่เสนอความคิดเห็นมักถูกมองว่า “ขัดขวาง” หรือ “เยอะเกินไป”
- ไม่มีช่องทางเปิดให้แสดงความคิดเห็นแบบไม่เปิดเผยตัวตน
ทั้งหมดนี้ส่งผลให้พนักงานรู้สึกว่า ความคิดของตน “ไม่มีที่อยู่” ในที่ทำงาน
องค์กรที่ไม่มีเสียงจากคนทำงาน ก็จะไม่มีพลังขับเคลื่อนจากภายใน
ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากวัฒนธรรมที่ไม่เปิดรับความคิดเห็น ได้แก่:
- พนักงานลดการมีส่วนร่วม และทำเพียงหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
- ไอเดียใหม่ ๆ หายไป เพราะไม่มีใครกล้านำเสนอ
- เกิดช่องว่างระหว่างผู้บริหารกับพนักงาน เพราะขาดการฟังอย่างแท้จริง
- เกิดความรู้สึกโดดเดี่ยว และไม่เชื่อมโยงกับองค์กร
สิ่งเหล่านี้จะค่อย ๆ บั่นทอน ความรู้สึกมีคุณค่าและความภาคภูมิใจในการทำงาน
แนวทางรับมือ: เลือกพูดด้วยความตั้งใจ และหาพื้นที่ที่ปลอดภัยพอ
หากคุณรู้สึกว่าการแสดงความคิดเห็นเป็นเรื่องเสี่ยง ลองเริ่มจากวิธีการที่สร้างความเชื่อมั่นทั้งต่อตนเองและผู้ฟัง:
- เลือกประเด็นที่สร้างสรรค์และเสนอด้วยน้ำเสียงที่เป็นมิตร เช่น “มีแนวคิดเล็ก ๆ ที่อาจช่วยทีมเราทำงานได้ง่ายขึ้นค่ะ”
- เขียนข้อเสนออย่างเป็นระบบ และส่งให้หัวหน้าหรือทีมงานผ่านช่องทางส่วนตัว
- หากพูดในที่ประชุมไม่สะดวก ให้เสนอแนะผ่านฟอร์มหรือ feedback box หากองค์กรมี
- รวมกลุ่มกับเพื่อนร่วมทีม เพื่อสะท้อนความเห็นร่วมกันในฐานะทีม ไม่ใช่แค่เสียงเดี่ยว
- ถ้าองค์กรยังไม่เปิดรับจริง ๆ อาจพิจารณาเลือกพื้นที่ที่สอดคล้องกับคุณค่าของตนเองในระยะยาว
การพูดอย่างอิสระ ไม่ได้แปลว่าพูดโดยไม่คิด แต่คือการพูดจากความตั้งใจที่จะเห็นสิ่งที่ดีขึ้น
เสียงของคุณมีคุณค่า แม้จะยังไม่มีใครเปิดใจฟังวันนี้ ขอเพียงคุณไม่ลดคุณค่าของสิ่งที่คุณเห็นและรู้สึก เพราะความคิดเห็นของพนักงานคือแหล่งพลังสำคัญที่องค์กรควรฟังเสมอ
หากคุณกำลัง รู้สึกว่าไม่สามารถพูดหรือเสนออะไรได้เลย โปรดรู้ว่าสิ่งนั้นไม่ควรเป็นเรื่องปกติ และคุณมีสิทธิ์เลือกพื้นที่ที่รับฟังคุณด้วยความเคารพ