การคำนวณช่องว่างทางการเงิน (Financial Gap)
หลังจากที่คุณได้กำหนดเป้าหมายเกษียณและประเมินค่าใช้จ่ายต่างๆ อย่างรอบคอบแล้ว ขั้นตอนที่สำคัญอย่างยิ่งต่อมาคือ การคำนวณช่องว่างทางการเงิน (Financial Gap Analysis) นี่คือการเปรียบเทียบว่าเงินที่คุณคาดว่าจะมีในวัยเกษียณนั้น เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายที่คุณต้องการหรือไม่ การค้นพบช่องว่างนี้เป็นสิ่งสำคัญ เพราะจะทำให้คุณรู้ว่าต้องเตรียมตัวเพิ่มเติมมากน้อยเพียงใด เพื่อให้เป้าหมายเกษียณของคุณเป็นจริงได้
ช่องว่างทางการเงินคืออะไร และทำไมต้องคำนวณ?
ช่องว่างทางการเงิน คือส่วนต่างระหว่าง "เงินที่คุณจำเป็นต้องใช้ในวัยเกษียณ" กับ "เงินที่คุณคาดว่าจะมีเมื่อเกษียณ" โดยรวมถึงเงินออม, เงินลงทุน, และรายได้จากแหล่งอื่น ๆ การคำนวณช่องว่างนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งเพราะ:
- ระบุจุดที่ต้องปรับปรุง: หากมีช่องว่าง แสดงว่าคุณต้องปรับแผนการเงิน, เพิ่มการออม, หรือพิจารณาการลงทุนที่ให้ผลตอบแทนดีขึ้น
- ตั้งเป้าหมายที่ชัดเจน: ทำให้คุณมีตัวเลขเป้าหมายที่ต้องทำให้ถึง เพื่อปิดช่องว่างนั้น
- หลีกเลี่ยงความกังวลในอนาคต: การรับรู้และแก้ไขช่องว่างตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดความเครียดและความไม่มั่นคงทางการเงินในวัยเกษียณ
ขั้นตอนการคำนวณช่องว่างทางการเงิน
การคำนวณช่องว่างทางการเงินทำได้โดยการนำข้อมูลที่คุณได้รวบรวมและประมาณการมาใช้ ดังนี้:
- 1. คำนวณ "เงินที่คุณต้องการใช้" ในวัยเกษียณทั้งหมด:
นี่คือตัวเลขที่ได้จากการ "ประมาณการค่าใช้จ่ายในวัยเกษียณอย่างรอบคอบ" โดยต้องปรับตาม "อัตราเงินเฟ้อ" และ "ระดับความสะดวกสบายที่ต้องการ" ในแต่ละปีตลอดช่วงชีวิตหลังเกษียณของคุณ และนำมารวมเป็นเงินก้อนเดียว
ตัวอย่าง: หากคุณประมาณการว่าต้องใช้จ่ายเดือนละ 40,000 บาท เมื่อเกษียณที่อายุ 60 ปี และคาดว่าจะมีชีวิตถึง 85 ปี (25 ปี) โดยคำนวณอัตราเงินเฟ้อและผลตอบแทนแล้ว สมมติว่าต้องมีเงินก้อนรวมประมาณ 15 ล้านบาท นี่คือ "เงินที่คุณต้องการใช้"
- 2. คำนวณ "เงินที่คุณคาดว่าจะมี" ในวัยเกษียณ:
รวบรวมและประมาณการมูลค่าของแหล่งเงินต่างๆ ที่คุณคาดว่าจะได้รับหรือมีเมื่อถึงวัยเกษียณ โดยต้องปรับด้วยอัตราผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับจากการลงทุนจนถึงวันเกษียณ และหักด้วยอัตราเงินเฟ้อที่อาจเกิดขึ้น
- เงินออมและเงินลงทุนในปัจจุบัน: มูลค่าของสินทรัพย์ที่คุณมีอยู่แล้ว (เงินฝาก, หุ้น, กองทุนรวม, อสังหาริมทรัพย์) บวกกับผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับจนถึงวันเกษียณ
- เงินออมและการลงทุนในอนาคต: จำนวนเงินที่คุณวางแผนจะออมและลงทุนเพิ่มในแต่ละเดือน/ปี จนถึงวันเกษียณ บวกกับผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับ
- กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) / กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.): ยอดเงินสะสมและสมทบทั้งหมด รวมถึงผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้รับเมื่อเกษียณ
- เงินบำนาญจากประกันสังคม: ประมาณการจำนวนเงินบำนาญรายเดือนที่จะได้รับจากประกันสังคมตลอดช่วงชีวิตหลังเกษียณ (ซึ่งสามารถแปลงเป็นมูลค่าปัจจุบัน หรือคำนวณเป็นเงินก้อนรวมได้)
- รายได้จากทรัพย์สินอื่นๆ: เช่น รายได้ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์, รายได้จากธุรกิจส่วนตัว หรือเงินปันผลจากสินทรัพย์บางประเภทที่ยังคงสร้างรายได้หลังเกษียณ
- 3. คำนวณช่องว่างทางการเงิน:
ช่องว่างทางการเงิน = เงินที่คุณต้องการใช้ (ทั้งหมด) - เงินที่คุณคาดว่าจะมี (ทั้งหมด)
- ผลลัพธ์เป็นบวก: หมายความว่า คุณมีช่องว่างทางการเงิน คุณจำเป็นต้องเพิ่มการออม, เพิ่มการลงทุน, หรือพิจารณาปรับแผนเกษียณ
- ผลลัพธ์เป็นลบ: หมายความว่า คุณมีเงินเพียงพอแล้ว หรือเกินเป้าหมาย คุณอาจพิจารณาเกษียณเร็วขึ้น, เพิ่มระดับความสะดวกสบาย, หรือวางแผนส่งต่อมรดก
- ผลลัพธ์เป็นศูนย์: หมายความว่า คุณมีเงินเพียงพอตามเป้าหมาย แต่ก็ยังควรทบทวนแผนอย่างสม่ำเสมอ
ตัวอย่างการคำนวณแบบง่าย (ประมาณการ)
สมมติว่าคุณต้องการมีเงินใช้ 20,000 บาท/เดือน ในวัยเกษียณ เป็นเวลา 25 ปี (60-85 ปี) โดยยังไม่รวมเงินเฟ้อ:
- ค่าใช้จ่ายรวม = 20,000 บาท/เดือน * 12 เดือน/ปี * 25 ปี = 6,000,000 บาท
- คุณคาดว่าจะมีเงินจาก PVD + ประกันสังคม + เงินออมปัจจุบัน + เงินออมในอนาคต รวมกัน 4,500,000 บาท
- ช่องว่างทางการเงิน = 6,000,000 บาท - 4,500,000 บาท = 1,500,000 บาท
ตัวอย่างนี้ยังไม่รวมเงินเฟ้อและผลตอบแทนจากการลงทุน ซึ่งทำให้ตัวเลขจริงซับซ้อนกว่านี้มาก แต่ให้เห็นภาพรวมของหลักการคำนวณ คุณสามารถใช้เครื่องมือคำนวณ Financial Gap หรือปรึกษาที่ปรึกษาทางการเงินเพื่อการคำนวณที่แม่นยำยิ่งขึ้น
"การค้นพบช่องว่างทางการเงินไม่ใช่เรื่องน่าตกใจ แต่มันคือโอกาสทองที่จะปรับปรุงแผนการเงินของคุณให้แข็งแกร่งขึ้น เพื่อให้คุณก้าวสู่เส้นชัยของการเกษียณได้อย่างมั่นใจและไร้กังวล"