นักศึกษาจบใหม่มีสิทธิ์ต่อรองเงินเดือนได้หรือไม่
หลายคนอาจคิดว่า “เพิ่งจบ ยังไม่มีประสบการณ์ จะไปต่อรองอะไรได้” แต่ในความเป็นจริง นักศึกษาจบใหม่ก็มีสิทธิ์ในการพูดคุยเรื่องเงินเดือนและเงื่อนไขการจ้างงานได้เช่นเดียวกับผู้สมัครที่มีประสบการณ์ เพียงแค่ต้องรู้ว่าควรพูดอย่างไร เมื่อไร และมีข้อมูลประกอบอย่างเหมาะสม บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจสิทธิของตัวเอง พร้อมวิธีเตรียมตัวอย่างมืออาชีพในการต่อรองครั้งแรกในชีวิตการทำงาน
1. สิทธิในการต่อรองไม่ขึ้นอยู่กับอายุงาน
แม้คุณจะไม่มีประสบการณ์ทำงานในสายอาชีพมาก่อน แต่การต่อรองไม่ใช่การเรียกร้องอย่างไม่มีเหตุผล หากคุณ:
- มีทักษะเฉพาะที่องค์กรต้องการ
- มีผลงานจากโปรเจกต์หรือฝึกงานที่แสดงศักยภาพได้จริง
- มีข้อมูลสนับสนุนว่าข้อเสนอเงินเดือนต่ำกว่ามาตรฐานตลาด
คุณก็สามารถพูดคุยและเสนอแนวทางที่เหมาะสมกับคุณค่าของตัวเองได้โดยไม่จำเป็นต้องรอให้มีประสบการณ์ทำงาน 2–3 ปี
2. เจรจาได้แต่อย่าลืมบริบทของคำว่า “จบใหม่”
แม้จะมีสิทธิ์ในการพูดคุย แต่การเจรจาควรอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจว่า:
- คุณยังอยู่ในช่วงทดลองงาน ความเสี่ยงอยู่ที่ฝั่งนายจ้างเช่นกัน
- ค่าใช้จ่ายของบริษัทไม่ได้มีแค่เงินเดือน ยังมีสวัสดิการ การอบรม เครื่องมือ
- องค์กรบางแห่งมีโครงสร้างค่าตอบแทนตายตัวตามระดับ
ดังนั้น การต่อรองควรเป็นไปด้วยเหตุผล ไม่ใช่แค่ “อยากได้เพิ่ม” แต่ควรชี้ให้เห็นว่าคุณจะ “สร้างคุณค่า” ได้อย่างไร
3. ตัวอย่างเหตุผลที่ใช้ได้สำหรับการเจรจา
- มีความเชี่ยวชาญเฉพาะ เช่น Data Analytics, UX/UI, ภาษาอังกฤษระดับสูง
- เคยฝึกงานหรือทำโปรเจกต์ที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่ง
- ค่าใช้จ่ายส่วนตัว เช่น ต้องเช่าที่พัก ย้ายถิ่นฐาน เพื่อมาทำงาน
- เปรียบเทียบกับข้อมูลตลาดที่เชื่อถือได้
ควรนำเสนอด้วยน้ำเสียงมั่นใจ สุภาพ และแสดงความยืดหยุ่น เช่น:
“ขอบคุณสำหรับข้อเสนอนะคะ ดิฉันสนใจงานนี้มาก และเห็นโอกาสในการเติบโตจริง ๆ ถ้าเป็นไปได้ อยากสอบถามว่ามีความเป็นไปได้ในการปรับค่าตอบแทนให้ใกล้ระดับ 20,000 บาทไหมคะ เนื่องจากดิฉันต้องย้ายที่พักเพื่อเริ่มงานและมีค่าใช้จ่ายในช่วงเริ่มต้นค่อนข้างมาก”
4. ถ้าองค์กรตอบปฏิเสธ ควรทำอย่างไร?
หากคำขอถูกปฏิเสธ:
- อย่าเสียกำลังใจ ถือว่าเป็นการฝึกทักษะเจรจาในอนาคต
- ถามกลับอย่างสุภาพว่า องค์กรมีรอบพิจารณาขึ้นเงินเดือนหลังผ่านทดลองงานหรือไม่
- ดูองค์รวม: ถ้าเนื้องานตรง วัฒนธรรมดี และคุณได้เรียนรู้ ก็อาจคุ้มค่าที่จะเริ่มต้น
5. คำแนะนำจากผู้มีประสบการณ์จริง
หลายคนที่กล้าเจรจาอย่างมีเหตุผล แม้จะเพิ่งจบใหม่ ต่างพูดเหมือนกันว่า:
- “สิ่งที่นายจ้างมองคือความมั่นใจและวิธีการพูด ไม่ใช่แค่ตัวเลข”
- “การเจรจาไม่ได้ทำให้เสียโอกาส ถ้าคุณพูดอย่างมืออาชีพ”
- “แค่เริ่มต้นด้วยการถามก็ทำให้คุณดูมีความคิดเชิงกลยุทธ์มากขึ้น”
การต่อรองเงินเดือน สำหรับนักศึกษาจบใหม่ไม่ใช่เรื่องผิด หรือเรื่องที่เกินตัว แต่อยู่ที่วิธีคิด วิธีสื่อสาร และข้อมูลที่คุณเตรียมพร้อมอย่างมืออาชีพ การเริ่มต้นอาชีพอย่างมั่นใจ คือจุดเริ่มต้นของการเติบโตอย่างมีคุณค่าในอนาคตค่ะ